بیوگرافی حمیده چوبک | باستان شناسی که قلعه الموت را به ثبت جهانی یونسکو رساند
حمیده چوبک از برجسته ترین باستان شناسان ایران و متخصص باستان شناسی دوره اسلامی است که سال ها مدیریت پروژه های مهم میراث فرهنگی را بر عهده داشته است. او متولد ۱۳۳۱ در بوشهر و دانش آموخته دکترای باستان شناسی از دانشگاه تربیت مدرس است.
پویامگ | نام حمیده چوبک پس از ثبت جهانی «قلعه الموت و استحکامات وابسته» در فهرست میراث جهانی یونسکو بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفت. او بیش از ۲۵ سال از فعالیت حرفه ای خود را صرف پژوهش، مرمت و حفاظت از این مجموعه تاریخی کرده است.
| عنوان | توضیحات |
|---|---|
| نام | حمیده چوبک |
| سال تولد | ۱۳۳۱ |
| محل تولد | بوشهر |
| رشته | باستان شناسی |
| گرایش | دوران اسلامی |
| مدرک تحصیلی | دکترای باستان شناسی از دانشگاه تربیت مدرس |
| حوزه فعالیت | باستان شناسی، میراث فرهنگی و کاوش های تاریخی |
| مهمترین مسئولیت | مدیر پروژه آثار فرهنگی و تاریخی الموت |
| مهمترین دستاورد | نقش مؤثر در ثبت جهانی قلعه الموت در فهرست میراث جهانی یونسکو |
حمیده چوبک کیست؟
حمیده چوبک باستان شناس برجسته ایرانی و از شناخته شده ترین متخصصان حوزه باستان شناسی دوران اسلامی است. او تحصیلات کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را در دانشگاه تهران به پایان رساند و سپس دکترای باستان شناسی با گرایش اسلامی را از دانشگاه تربیت مدرس دریافت کرد.
وی علاوه بر پژوهش های علمی، در دهها پروژه کاوش و حفاظت از آثار تاریخی ایران حضور داشته و نخستین زنی است که ریاست پژوهشکده باستان شناسی ایران را بر عهده گرفت.
تحصیلات و سوابق علمی حمیده چوبک
چوبک پس از پایان تحصیلات ابتدایی و متوسطه، وارد رشته باستان شناسی شد. پایاننامه کارشناسی ارشد او با عنوان «افکارشناسی سفالینه های اسلامی» در دانشگاه تهران تدوین شد و پس از آن تحصیلات خود را در مقطع دکتری دانشگاه تربیت مدرس ادامه داد.
او علاوه بر فعالیت های پژوهشی، در دانشگاه نیز به تدریس درس های مرتبط با سفالگری و طراحی در مقطع کارشناسی ارشد باستان شناسی پرداخته و راهنمایی پایاننامه های دانشجویان را بر عهده داشته است.
سوابق اجرایی و مدیریتی
حمیده چوبک از سال ۱۳۵۴ تاکنون مسئولیت های مختلفی در حوزه میراث فرهنگی و باستان شناسی بر عهده داشته که مهم ترین آن ها عبارت اند از:
- کارشناس باستان شناسی مرکز باستان شناسی
- موزه دار موزه آبگینه و سفالینه های ایران
- موزه دار مجموعه کاخ موزه های ایران
- کارشناس باستان شناسی مرکز میراث فرهنگی استان تهران
- عضو علمی پژوهشکده باستان شناسی
- مدیر پروژه آثار فرهنگی و تاریخی الموت
- مسئول هیئت ایرانی پروژه مشترک ایران و ایتالیا در مسجد جامع اصفهان
- مهم ترین کاوش های باستان شناسی
حمیده چوبک در ده ها پروژه باستان شناسی به عنوان عضو هیئت، معاون هیئت یا سرپرست کاوش حضور داشته است. برخی از مهمترین این پروژه ها عبارت اند از:
- کاوش های ری باستان
- تپه حصار
- قلعه پرتغالی های جزیره هرمز
- ربع رشیدی تبریز
- دره شهر ایلام
- تپه واوان
- جازموریان کرمان
- تپه میل ورامین
- شهر قدیم کیش
- پروژه آثار فرهنگی و تاریخی الموت
نقش حمیده چوبک در ثبت جهانی قلعه الموت
یکی از مهم ترین بخش های فعالیت حرفه ای حمیده چوبک به مدیریت پرونده ثبت جهانی قلعه الموت و استحکامات وابسته اختصاص دارد. او اعلام کرده است بیش از ۲۵ سال از عمر خود را صرف کاوش، حفاظت و مرمت این مجموعه تاریخی کرده است.
چوبک پس از ثبت جهانی این اثر در فهرست میراث جهانی یونسکو گفت:
«قلعه الموت را مثل یک بچه از دل خاک بیرون آوردم، بزرگ کردم و حالا در فهرست میراث جهانی بشر ثبت شده است.»
او همچنین تأکید کرد که این پرونده از معدود پرونده های ایران بوده که بدون بازگشت برای اصلاح و بدون چالش در کمیته میراث جهانی یونسکو به تصویب رسیده است.
در ادامه واکنش حمیده چوبک را در لحظه ثبت الموت در میراث جهانی یونسکو ببینید.
دیدگاه حمیده چوبک درباره حسن صباح
مدیر پایگاه میراث جهانی الموت در گفت و گویی اعلام کرده است که بر اساس مطالعات باستان شناسی، این احتمال وجود دارد که آرامگاه حسن صباح و ۱۸ تن از یاران او در محدوده مسجد روستای گازرخان قرار داشته باشد. این موضوع همچنان در حد یک فرضیه پژوهشی مطرح شده و نیازمند بررسی های بیشتر است.
آثار و تألیفات
حمیده چوبک علاوه بر فعالیت های میدانی، آثار پژوهشی و ترجمه های متعددی نیز در حوزه باستان شناسی منتشر کرده است که از مهمترین آن ها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تألیف «سفالینه اسلامی کاشان»
- ترجمه «سفالینه اشکانی»
- «سفالینه اسلامی پوئینک»
- «مروری بر ویژگی های معماری و شهرسازی شوش در سده های نخستین اسلامی»
جمع بندی
حمیده چوبک یکی از چهره های شاخص باستان شناسی ایران است که با سال ها فعالیت علمی، پژوهشی و مدیریتی، نقش مهمی در حفاظت از میراث فرهنگی کشور ایفا کرده است. مدیریت پروژه های مهمی مانند قلعه الموت و مشارکت در ثبت جهانی این اثر در یونسکو، از مهم ترین دستاورد های حرفه ای او به شمار میرود.
مدیر محتوایی پویامگ و دانشآموخته کارشناسی ارشد روانشناسی. فعال در حوزه مسائل اجتماعی و علاقهمند به تحلیل فیلم و سریال با تمرکز بر روایت و شخصیتپردازی. | ایمیل : mahdieh@poyamag.ir
ارسال دیدگاه